Motivatiebrief promotieplek: voorbeeld met toelichting

Een andere lezer dan bij een master

Bij een master vraag je of ze je willen opleiden. Bij een promotieplek stel je een samenwerking van drie tot vier jaar voor met één persoon, die kiest tussen jou en elf anderen met vergelijkbare cijfers.

Dat verandert de tekst volledig. Er leest geen commissie die een stapel wegwerkt. Meestal leest de beoogde begeleider, op zondagavond, en besluit of je op de shortlist komt. De vraag daarachter luidt: zou samenwerken met deze persoon interessant zijn of vermoeiend?

Het voorbeeld is van Tomás Ferreira, die solliciteert op een gefinancierde plek rond het modelleren van grondwaterverontreiniging aan een Nederlandse technische universiteit. Hij heeft een Portugese master milieutechniek.

Laat zien dat je het werk hebt gelezen

Tomás begint met het artikel uit 2024 waarop de vacature voortbouwt, en doet iets wat bijna niemand doet: hij is het met een klein onderdeel oneens. Beleefd en met reden. Hij merkt op dat de kalibratieaanpak een homogeen watervoerend pakket veronderstelt, en dat de Portugese karstsystemen waaraan hij tijdens zijn master werkte die aanname doorbreken op een manier die hij interessant vindt.

Dit is de zet met het hoogste rendement die je tot je beschikking hebt. Hij bewijst dat je het artikel hebt gelezen en niet de samenvatting, hij bewijst dat je erover kunt nadenken, en hij opent een gesprek. Wie die alinea leest, wil antwoorden.

Slecht uitgevoerd is het erger dan niet gedaan. Is het bezwaar naïef, dan heb je het tegendeel aangetoond van wat je wilde. Lees het artikel twee keer en controleer of je punt niet al in paragraaf vier wordt behandeld.

Wat je hiervan meeneemt: zoek één inhoudelijk punt in de publicaties van de groep dat aansluit op iets wat jij hebt gedaan. Ga ermee om zoals een collega dat zou doen, niet als iemand die om toestemming vraagt.

Bewijs is methode, geen geestdrift

In de tweede helft laat Tomás zien dat hij het werk aankan. Hij schrijft niet dat hydrogeologie hem boeit. Hij schrijft dat hij een MODFLOW model bouwde en kalibreerde voor een karstgebied van 40 vierkante kilometer, dat de veldcampagne elf peilbuizen over veertien maanden omvatte, en dat het model twee keer faalde voordat hij de fout in de randvoorwaarde vond.

Dat falen staat er bewust in. Begeleiders weten dat onderzoek grotendeels niet lukt. Wie alleen successen vertelt, heeft er of te weinig van gedaan of is niet eerlijk.

Hij noemt ook het gereedschap: Python voor de voor en nabewerking, PEST voor de parameterschatting, QGIS voor de ruimtelijke lagen. Concreet en controleerbaar.

Wat je hiervan meeneemt: beschrijf één project op methodeniveau. Wat heb je gemeten, waarmee, over welke periode, en wat ging er mis.

Waarom deze groep en waarom dit land

Tomás geeft twee redenen. De inhoudelijke: de groep beheert het enige langlopende meetnet in Europa dat past bij de omstandigheden die hij nodig heeft. De praktische: hij wil daarna in Noordwest Europa in het onderzoek blijven, en dat zegt hij.

Open zijn over je bedoeling helpt je. Wie vier jaar investeert, wil ruwweg weten waar je uitkomt, en "dat weet ik nog niet" is alleen bruikbaar als je erbij zet wat je zou helpen beslissen.

Financiering en voorwaarden, in één regel

Is de plek gefinancierd, besteed dan geen alinea aan geld. Tomás bevestigt in één zin dat hij aan de mobiliteitsvoorwaarde voldoet en dat zijn master is afgerond en zijn diploma is uitgereikt. De rest hoort in het formulier.

Solliciteer je daarentegen op een plek waarvoor je eigen middelen moet meebrengen, dan is dat een andere brief en een ander gesprek, en dat zeg je in de eerste alinea en niet aan het eind.

Lengte en toon

Tussen de 600 en 800 woorden. Iets langer dan de masterbrief, omdat de inhoudelijke alinea ruimte nodig heeft.

Schrijf zoals je aan een collega zou schrijven die je waardeert en nog niet hebt ontmoet. Niet stijf, niet los. Spreek de persoon aan met naam en titel, en spel die naam goed, wat vanzelfsprekend klinkt en toch de meest gemaakte fout in de stapel is.

Waarom zulke sollicitaties afvallen

• Een rondzendbrief naar twintig groepen. Begeleiders spreken elkaar en herkennen het meteen.
• Een eigen onderwerp voorstellen terwijl de vacature een afgebakend project beschrijft. Kijk of de plek open is of dichtgetimmerd.
• Een alinea over waarom klimaatverandering of volksgezondheid belangrijk is. De lezer heeft er een loopbaan aan gewijd.
• Geen woord over het werk van de groep, wat leest als een sollicitatie op een salaris en niet op een onderzoeksvraag.

Laatste ronde voor het versturen

Vraag jezelf af of de begeleider met een echte vraag op je brief zou kunnen reageren. Is het enige mogelijke antwoord "dank voor uw belangstelling", dan heb je niets gegeven om op aan te haken en moet de inhoudelijke alinea scherper.