De Nederlandse arbeidsmarkt in 2025: voor het eerst meer werklozen dan vacatures

Na jaren van extreme krapte draait de Nederlandse arbeidsmarkt. De cijfers van het CBS (Centraal Bureau voor de Statistiek) laten een duidelijke kentering zien: meer werklozen, minder vacatures en een arbeidsmarkt die langzaam afkoelt. Maar paniek is niet op zijn plaats. De situatie is genuanceerder dan de krantenkoppen suggereren.

De cijfers van het CBS (vierde kwartaal 2025)

In het vierde kwartaal van 2025 waren er 410.000 werklozen in Nederland. De werkloosheid steeg geleidelijk van 3,3% in het tweede kwartaal van 2022 naar 4,0% van de beroepsbevolking — het hoogste percentage in vier jaar.

Tegelijkertijd daalde het aantal openstaande vacatures naar 380.000 aan het einde van het vierde kwartaal. Dat is een daling van 7.000 ten opzichte van het kwartaal ervoor, en het vacatureaantal daalt al drie jaar op rij bijna elk kwartaal.

Het resultaat: voor het eerst in vier jaar zijn er meer werklozen dan vacatures. Op elke 100 werklozen waren er 93 openstaande vacatures. De zogenaamde "arbeidsmarktspanning" is gedaald van het recordniveau van 133 vacatures per 100 werklozen in 2022.

Ondanks de daling steeg het totale aantal banen in Nederland naar bijna 11,7 miljoen in het vierde kwartaal van 2025. Het gemiddelde aantal banen in heel 2025 lag 58.000 hoger dan het jaar ervoor, volgens het CBS.

Werkloosheid in internationaal perspectief

Een werkloosheid van 4% is internationaal gezien laag. Ter vergelijking: in Spanje schommelt de werkloosheid rond de 10%, in Frankrijk rond de 7%, in Italië rond de 6%. Zelfs Duitsland zit inmiddels boven de 6%. Nederland behoort samen met Tsjechië en Polen nog steeds tot de landen met de laagste werkloosheid in de Europese Unie (Eurostat).

Maar voor wie net zijn baan verloren is of al maanden zoekt, voelen die statistieken als een schrale troost. De trend is duidelijk: het wordt moeilijker om snel werk te vinden.

De sectoren met de meeste vacatures

Niet alle sectoren zijn gelijk getroffen. Volgens het CBS zijn de zorg, detailhandel en zakelijke dienstverlening samen goed voor ruim de helft van alle openstaande vacatures. De sectoren met de hardnekkigste tekorten:

• Zorg en welzijn. Verpleegkundigen, verzorgenden en artsen worden structureel gezocht. De vergrijzing zorgt voor een toenemende zorgvraag die de komende decennia niet zal afnemen.
• ICT. Software developers, data engineers en cybersecurity specialisten blijven schaars. De digitalisering van bedrijven en overheid drijft de vraag.
• Techniek en industrie. Elektrotechnici, installateurs en werktuigbouwkundigen. De energietransitie (warmtepompen, zonnepanelen, windenergie) creëert extra vraag.
• Onderwijs. Het lerarentekort is structureel, vooral in het basisonderwijs en in vakken als wiskunde, natuurkunde en informatica.

De werkloosheid stijgt het sterkst onder jongeren

Het CBS meldde dat de werkloosheid specifiek onder jongeren (15 tot 25 jaar) sterker toeneemt dan bij andere leeftijdsgroepen. Jongeren hebben vaker tijdelijke contracten en oproepcontracten, waardoor ze als eersten getroffen worden wanneer bedrijven bezuinigen.

Het aantal werklozen neemt volgens het CBS sinds medio 2025 met gemiddeld achtduizend per maand toe. Deze gestage toename wijst op een structurele afkoeling, niet op een plotselinge crisis.

Wat betekent dit voor de komende maanden?

De verwachting is dat de arbeidsmarkt in 2026 verder zal afkoelen. DNB (De Nederlandsche Bank) en het CPB (Centraal Planbureau) verwachten een lichte stijging van de werkloosheid naar circa 4,2 tot 4,5% in de loop van 2026. Dat is nog steeds laag, maar het betekent dat je als werkzoekende niet meer kunt rekenen op meerdere aanbiedingen tegelijk.

De vacature-intensiteit (het aantal vacatures per 1.000 banen) daalt in bijna alle sectoren. Dat betekent niet dat er geen banen zijn, maar dat de concurrentie per vacature toeneemt.

Wat je kunt doen

Wacht niet af. Als je werk zoekt, wacht dan niet tot de perfecte vacature verschijnt. Solliciteer breed, netwerk actief, en blijf je vaardigheden ontwikkelen. De markt beloont proactiviteit.

Richt je op sectoren met structurele tekorten. Zorg, techniek, ICT en onderwijs hebben nog steeds meer vacatures dan sollicitanten. Een omscholing naar een van deze sectoren kan je arbeidsmarktpositie aanzienlijk versterken.

Investeer in je vaardigheden. Met de afkoeling van de arbeidsmarkt wordt de kwaliteit van je profiel belangrijker. Certificeringen, cursussen en relevante werkervaring maken het verschil.

Gebruik je netwerk. In Nederland worden veel banen via via ingevuld. LinkedIn is essentieel, maar persoonlijke contacten zijn minstens zo belangrijk. Ga naar bijeenkomsten in je sector, sluit je aan bij beroepsverenigingen en laat je netwerk weten dat je beschikbaar bent.

Wees flexibel in locatie. De meeste vacatures concentreren zich in de Randstad, maar de concurrentie is daar ook het grootst. Steden als Eindhoven (tech en hightech), Groningen (energie), Twente (techniek) en Brabant (logistiek en industrie) bieden kansen met minder concurrentie.

Houd je sollicitaties bij en mis geen kans met Laddro.