Een bedrijf starten in Nederland: de praktische gids

Nederland is een van de makkelijkste landen in Europa om een bedrijf te starten. De Wereldbank rankt Nederland consequent hoog voor zakelijk klimaat en ondernemersvriendelijkheid. De procedures bij de Kamer van Koophandel (KvK) zijn efficiënt en grotendeels digitaal. Maar de keuze tussen rechtsvormen heeft grote consequenties — fiscaal, juridisch en praktisch.

Eenmanszaak

De snelste en goedkoopste optie. Inschrijving bij de KvK kost 75 euro. Je bent dezelfde dag nog ondernemer. Er is geen notaris nodig en geen minimaal startkapitaal.

Voordelen: Eenvoudig, goedkoop en direct operationeel. Je profiteert van de ondernemersaftrek in de inkomstenbelasting:

• Zelfstandigenaftrek: €1.200 in 2026 (let op: dit bedrag daalt fors. Het was nog €5.030 in 2023 en wordt €900 in 2027, aldus de Belastingdienst).
• Startersaftrek: €2.123 extra, als je in de afgelopen vijf jaar niet meer dan twee keer de zelfstandigenaftrek hebt gebruikt.
• MKB winstvrijstelling: 12,7% van de resterende winst is vrijgesteld.

Om voor de zelfstandigenaftrek in aanmerking te komen moet je minimaal 1.225 uur per jaar aan je onderneming besteden (het urencriterium).

Nadelen: Je bent persoonlijk aansprakelijk met je privévermogen. Als het bedrijf schulden maakt, draai jij ervoor op, inclusief je huis en spaargeld. Er is geen juridische scheiding tussen zakelijk en privé vermogen.

De inkomstenbelasting loopt op tot 49,5% voor winsten boven €76.817 (tarief 2026). Bij hoge winsten betaal je dus aanzienlijk meer belasting dan in een BV.

BV (Besloten Vennootschap)

Oprichtingskosten: Gemiddeld €599 tot €799 exclusief BTW voor notariskosten en statuten, plus circa €80 voor KvK inschrijving. Minimaal startkapitaal: €0,01 — ja, echt. De Flex BV wet (2012) heeft de drempel van €18.000 afgeschaft.

Voordelen:

• Beperkte aansprakelijkheid. Je privévermogen is in principe beschermd. Schuldeisers kunnen alleen het vermogen van de BV aanspreken, niet je privérekening (tenzij er sprake is van bestuurdersaansprakelijkheid).
• Fiscaal voordelig bij hogere winsten. De vennootschapsbelasting bedraagt 19% over de eerste €200.000 winst en 25,8% daarboven (tarieven 2026, bron: KvK). Dat is aanzienlijk lager dan de inkomstenbelasting van 37,56% tot 49,5%.
• Professioneler imago richting opdrachtgevers en klanten.

Nadelen:

• Meer administratie: jaarrekening opstellen, vennootschapsbelasting aangifte, eventueel accountantscontrole.
• DGA salaris verplicht. Als directeur grootaandeelhouder (DGA) moet je jezelf een "gebruikelijk loon" uitbetalen van minimaal €58.000 in 2026 (bron: Belastingdienst). Over dat loon betaal je inkomstenbelasting en premies.
• Jaarlijkse boekhoudkosten: gemiddeld €1.200 tot €2.100 per jaar voor een eenvoudige BV.

Vuistregel: Bij een structurele winst boven circa €90.000 per jaar wordt een BV meestal voordeliger dan een eenmanszaak.

VOF (Vennootschap Onder Firma)

Voor als je met iemand samen onderneemt. Inschrijving bij de KvK met een VOF contract (laat dit opstellen door een jurist). Beide vennoten zijn hoofdelijk aansprakelijk — ook voor elkaars zakelijke schulden. Dat is het grote risico van de VOF.

Elk van de vennoten doet apart aangifte inkomstenbelasting en kan gebruikmaken van de ondernemersaftrek, mits ze aan het urencriterium voldoen. De winstverdeling leg je vast in het VOF contract.

Stichting en Vereniging

Niet gericht op winst, maar op een maatschappelijk of ideëel doel. Een stichting oprichten kost circa €300 tot €800 (notariskosten). Een vereniging kun je oprichten zonder notaris (informele vereniging) of met notaris (formele vereniging). Subsidies en fondsen vereisen vaak een formele stichting.

ZZP: eenmanszaak of BV?

De meeste ZZPers beginnen als eenmanszaak vanwege de eenvoud en de fiscale voordelen. Maar let op: de zelfstandigenaftrek wordt elk jaar lager (€1.200 in 2026, €900 in 2027). Het fiscale voordeel van de eenmanszaak ten opzichte van de BV krimpt daardoor.

Bij een uurtarief van €75 of meer en een redelijke bezettingsgraad kom je al snel boven de €90.000 winst. Dan loont het om de overstap naar een BV te onderzoeken. Een fiscaal adviseur kan doorrekenen wat voor jouw situatie het gunstigst is.

KvK, BTW nummer en administratie

Bij inschrijving bij de KvK krijg je automatisch een BTW nummer (omzetbelasting). Je moet facturen uitreiken met BTW (21% standaardtarief, 9% laag tarief voor o.a. voedingsmiddelen en boeken), tenzij je onder de kleineondernemersregeling (KOR) valt.

De KOR geldt als je minder dan €20.000 omzet per jaar hebt. Je brengt dan geen BTW in rekening en hoeft geen BTW aangifte te doen. Maar je kunt ook geen BTW terugvorderen op inkopen.

Administratieve verplichtingen:

• Bewaar alle facturen en bonnen minimaal 7 jaar.
• Doe periodiek BTW aangifte (maandelijks of per kwartaal).
• Doe jaarlijks aangifte inkomstenbelasting (eenmanszaak/VOF) of vennootschapsbelasting (BV).
• Bij een BV: stel jaarlijks een jaarrekening op en deponeer deze bij de KvK.

Financiering en subsidies

Als starter kun je gebruikmaken van diverse regelingen:

• Borgstellingskrediet MKB (BMKB): De overheid staat deels borg voor een lening bij de bank.
• SLIM subsidie: Tot €25.000 voor scholing en ontwikkeling van medewerkers in het MKB.
• Innovatiebox: Een verlaagd belastingtarief van 9% op winsten uit innovatieve activiteiten (voor BVs met patent of WBSO beschikking).

Of je nu wilt ondernemen of in loondienst wilt werken: vergelijk je opties en plan je volgende stap op Laddro.