Ferilskrá á íslensku eða ensku? Svona velur þú rétt

Þú rekst á auglýsingu á Alfreð. Hún er á íslensku, en fyrirtækið er tæknifyrirtæki í Vatnsmýrinni þar sem hálft teymið talar ensku dags daglega. Á hvaða tungumáli sendir þú ferilskrána? Þessi spurning kemur upp hjá nánast öllum sem sækja um vinnu á Íslandi og eiga annað móðurmál en íslensku, og líka hjá Íslendingum sem sækja um hjá alþjóðlegum vinnustöðum hér heima.

Svarið skiptir meira máli núna en það gerði fyrir tveimur árum. Samkvæmt Hagstofu Íslands var árstíðaleiðrétt hlutfall atvinnulausra 6,3 prósent í mars 2026, eða um 14.700 manns, og til samanburðar mældist atvinnuleysi ársins 2025 að meðaltali 4,3 prósent hjá sömu stofnun á móti 3,3 prósentum árið 2024. Það er fleira fólk um hvert starf, og þá dettur umsókn út fyrir smáatriði sem hefði mátt laga á örfáum mínútum.

Stutta svarið: fylgdu tungumáli auglýsingarinnar

Sjálfgefna reglan er einföld. Ef starfsauglýsingin er á íslensku sendir þú ferilskrá á íslensku. Ef hún er á ensku sendir þú hana á ensku.

Þetta er ekki tilviljanakennd venja. EURES upplýsingar um vinnumarkaðinn á Íslandi, sem Vinnumálastofnun heldur utan um, taka fram að flestir íslenskir atvinnurekendur auglýsa laus störf á íslensku, nema starfið hafi verið skráð hjá EURES, en þá er ensk útgáfa auglýsingarinnar skylda. Með öðrum orðum: þegar íslenskt fyrirtæki auglýsir á ensku er það yfirleitt meðvituð ákvörðun, ekki slys. Fyrirtækið er að segja þér að það ráði fólk sem talar ekki íslensku.

Öfugt gildir það sama. Auglýsing á íslensku, með íslenskum hæfniskröfum og íslenskum tengilið, er merki um að skjalið verði lesið á íslensku.

Þegar auglýsingin segir eitt og vinnustaðurinn annað

Raunveruleikinn er sjaldan svona hreinn. Tæknifyrirtæki, ferðaþjónusta, fiskvinnsla og stóriðja eru allt geirar þar sem starfsfólk kemur víða að og enska er vinnumálið á gólfinu, en markaðsdeildin auglýsir samt á íslensku af því að auglýsingin á líka að höfða til Íslendinga.

Í þeim tilvikum áttu tvo kosti sem báðir virka. Þú getur hringt í tengiliðinn sem er nefndur neðst í auglýsingunni, því íslenskar starfsauglýsingar tilgreina nær alltaf hver veitir nánari upplýsingar, og spurt beint hvort umsóknin megi vera á ensku. Það símtal tekur örskamma stund og skilar oftast meiru en ferilskráin sjálf, því þú ert kominn með nafn og andlit áður en umsóknin berst.

Hinn kosturinn er að senda báðar útgáfurnar í einu skjali, íslensku síðuna fyrst og þá ensku á eftir. Þetta er sérstaklega skynsamlegt hjá stærri vinnustöðum þar sem mannauðsdeildin les íslensku en verðandi yfirmaður þinn gerir það kannski ekki.

Opinberi geirinn: íslenskan er sjaldnast valfrjáls

Öll laus störf hjá ríkinu eru auglýst á Starfatorgi, sem Ísland.is vísar á og fjármálaráðuneytið heldur utan um. Ef þú flettir í gegnum auglýsingarnar þar sérðu sama liðinn aftur og aftur í hæfniskröfum: góð íslenskukunnátta í ræðu og riti. Það sama á við um sveitarfélögin, heilbrigðisstofnanir, skóla og leikskóla.

Hér er engin ástæða til að senda enska ferilskrá, jafnvel þótt hún sé betur skrifuð. Sendu hana á íslensku, þótt hún sé ekki fullkomin. Umsókn með smávægilegum beygingarvillum sýnir að þú ert að nota málið. Ensk umsókn í starf sem krefst íslenskukunnáttu svarar spurningunni áður en nokkur les hana.

Íslensk ferilskrá og alþjóðleg ferilskrá eru ekki sama skjalið

Þetta er punkturinn sem flestir missa af. Það dugar ekki að renna íslensku ferilskránni í gegnum þýðingarvél. Skjölin fylgja ólíkum venjum.

Ráðleggingar VR til atvinnuleitenda lýsa íslensku venjunni ágætlega: ferilskráin á að vera stutt og hnitmiðuð, ein til tvær A4 síður, og innihalda nafn, kennitölu, heimilisfang, netfang og símanúmer. VR bendir líka á að fagleg mynd efst í horni sé venjan hér á landi og að réttast sé að telja upp starfsreynslu síðustu tíu til fimmtán ára frekar en alla ævisöguna. Ísland.is tekur í sama streng um lengdina, ein til tvær blaðsíður, og bætir við meðmælendum með nafni, starfsheiti, símanúmeri og netfangi. Sama leiðbeining minnir á að ekki sé gott að hafa fjölskyldumeðlim eða vin sem meðmælanda og að mikilvægt sé að láta meðmælandann vita fyrirfram.

Þegar sama ferilskráin fer á ensku til fyrirtækis með höfuðstöðvar í London, Amsterdam eða Berlín breytast tvö atriði strax. Kennitalan fer út, því hún er persónuauðkenni sem enginn erlendur ráðningaraðili á að hafa undir höndum á umsóknarstigi. Myndin fer líka oftast út, því á breskum og hollenskum vinnumarkaði er mynd á ferilskrá frekar talin áhætta en kostur. Í staðinn heldur þú borg og landi, til dæmis Reykjavík, Ísland, svo lesandinn viti hvar þú ert staðsettur og á hvaða tímabelti.

Dæmi: sami punkturinn á báðum tungumálum

Hér er tilbúið dæmi um vaktstjóra í verslun. Tölurnar í dæminu eru uppspuni til að sýna formið, ekki tölfræði.

Svona líta flestar starfslýsingar út þegar fólk skrifar þær í flýti:

Sá um afgreiðslu, vaktaplan og önnur tilfallandi störf.

Svona lítur sami punkturinn út á íslensku þegar hann er skrifaður fyrir lesanda sem er að bera saman heilan bunka af umsóknum:

Vaktstjóri tólf manna teymis í verslun í Kringlunni. Gerði vaktaplan fyrir hverja viku, þjálfaði sex nýja starfsmenn á einu ári og lækkaði rýrnun úr 2,1 prósenti í 1,4 prósent.

Og svona á ensku, ekki orð fyrir orð heldur endurskrifað á eðlilegu máli:

Shift supervisor for a twelve person team at a Kringlan store. Built the weekly roster, onboarded six new hires in one year and cut stock shrinkage from 2.1 to 1.4 percent.

Takið eftir því sem gerist í þýðingunni. Íslenska sögnin „sá um“ verður ekki „was responsible for“ heldur virk sögn: built, onboarded, cut. Þetta er munurinn á ferilskrá sem hljómar þýdd og ferilskrá sem hljómar eins og hún hafi verið skrifuð á ensku frá byrjun.

Menntun sem þarfnast skýringar á ensku

Íslensk prófheiti þýðast illa. Erlendur ráðningaraðili veit ekki hvað stúdentspróf er og giskar oft á rangan skala. Settu því íslenska heitið fyrst og skýringu á eftir:

• Stúdentspróf, Menntaskólinn við Hamrahlíð, verður: Stúdentspróf (Icelandic upper secondary school leaving certificate), Hamrahlíð College
• Sveinspróf í rafvirkjun verður: Sveinspróf (journeyman certificate) in electrical installation
• BS í viðskiptafræði frá Háskóla Íslands verður: BSc in Business Administration, University of Iceland (Háskóli Íslands)

EURES bendir atvinnuleitendum á Europass verkfærin til að setja upp gögnin, en leiðbeiningar Ísland.is um ferilskrá og kynningarbréf lýsa venjulegri uppbyggingu án þess að binda hana við Europass sniðmátið. Notaðu Europass sem gátlista yfir efnisatriði ef þú vilt, en ekki líta á það sem kröfu á íslenskum vinnumarkaði.

Hvað þú skrifar um íslenskukunnáttuna þína

Þetta er reiturinn þar sem flestir ýkja og tapa á því í símaviðtalinu. Ef þú skrifar góð íslenska ertu að lofa því að geta tekið heilt símtal um vaktir og verkefni á íslensku. Ef þú getur það ekki þá fer sá fundur illa.

Vertu nákvæmur í staðinn. Notaðu Evrópska tungumálarammann sem Europass byggir á, til dæmis íslenska B1, skrifleg samskipti B1, talað mál A2, og nefndu hvar þú lærðir: íslenska sem annað mál við Háskóla Íslands, námskeið hjá Mími, eða hvað sem á við. Ef þú ert í námi núna skrifar þú það líka, því vinnuveitandi sem sér að þú ert á leiðinni upp metur það öðruvísi en kyrrstöðu.

Hafðu tvær skrár tilbúnar, ekki eina

Praktíska lausnin er að eiga báðar útgáfurnar og halda þeim í sömu uppfærslu. Nefndu skrárnar skýrt, til dæmis Ferilskra_Anna_Jonsdottir.pdf og CV_Anna_Jonsdottir.pdf, og sendu alltaf PDF svo uppsetningin haldi sér.

Alfreð, sem er einn stærsti starfaleitarvefurinn hér, býður upp á að búa til prófíl og sækja ferilskrá á PDF sniði sem þú getur síðan hlaðið upp á Mínar síður hjá Vinnumálastofnun. Það er þægilegt, en prófílútgáfa af ferilskrá er sjaldnast sniðin að tilteknu starfi. Notaðu hana sem grunn og aðlagaðu textann fyrir hverja umsókn. Ísland.is orðar það svona um kynningarbréfið, að gott sé að eiga vandað bréf sem hægt er að aðlaga eftir hverju starfi, og nákvæmlega sama gildir um ferilskrána.

Gátlisti áður en þú sendir

• Er tungumál skjalsins það sama og tungumál auglýsingarinnar?
• Ef starfið er hjá ríki eða sveitarfélagi, er umsóknin á íslensku?
• Er kennitalan á íslensku útgáfunni og farin úr þeirri ensku?
• Er myndin í samræmi við venjuna á þeim markaði sem þú sendir í?
• Eru íslensk prófheiti útskýrð á ensku útgáfunni?
• Er íslenskukunnáttan tilgreind með stigi, ekki bara lýsingarorði?
• Er skjalið ein til tvær síður, eins og Ísland.is og VR mæla með?
• Veit meðmælandinn þinn að hann er á listanum?

Þegar þessi listi er í lagi ertu búinn að fjarlægja ástæðurnar sem verða til þess að umsókn er lögð til hliðar áður en einhver les hana í alvöru. Restin snýst um innihaldið, og það er þar sem þú vilt að athygli lesandans lendi. Ef þú vilt byrja á hreinu borði getur þú búið til ferilskrá hjá Laddro og haldið íslensku og ensku útgáfunni samstiga.