Ferilskrá geislafræðings: starfsleyfið, tækjalistinn og geislavarnirnar

Geislafræðingar eru fámenn stétt á Íslandi og það breytir því hvernig ferilskráin þín virkar. Í svari heilbrigðisráðherra við fyrirspurn Ingibjargar Isaksen á Alþingi (þingskjal 892, 156. löggjafarþing 2025) kemur fram að um 60 stöðugildi geislafræðinga séu mönnuð í myndgreiningu á Landspítala, 18 geislafræðingar starfi við myndgreiningu á Sjúkrahúsinu á Akureyri, 9 á Heilbrigðisstofnun Suðurlands, 6 á Heilbrigðisstofnun Suðurnesja, 5 á Heilbrigðisstofnun Norðurlands, 3 á Heilbrigðisstofnun Vesturlands og 10 í Orkuhúsinu.

Þetta þýðir tvennt. Annars vegar að yfirgeislafræðingurinn sem opnar umsóknina þína þekkir líklega einhvern sem hefur unnið með þér. Hins vegar að þú getur ekki skrifað almenna heilbrigðisferilskrá og vonað að hún passi. Sá sem les er að meta hvort þú getir gengið inn á tiltekið tæki á tiltekinni deild og verið gagnlegur á vakt innan fárra vikna.

Starfsleyfið fer efst, ekki starfsmarkmiðið

Samkvæmt reglugerð nr. 1105/2012 um menntun, réttindi og skyldur geislafræðinga má enginn kalla sig geislafræðing eða starfa sem slíkur hér á landi nema hafa starfsleyfi frá landlækni. Auglýsingarnar orða þetta fyrirvaralaust. Í auglýsingu Landspítala eftir geislafræðingi á geislameðferðardeild (umsóknarfrestur 11. nóvember 2024 á Alfreð) er fyrsta hæfniskrafan einfaldlega „Íslenskt starfsleyfi geislafræðings“. Í auglýsingu Heilbrigðisstofnunar Suðurlands um stöðu á myndgreiningardeildinni í Vestmannaeyjum (umsóknarfrestur 30. júní 2025) stendur „Íslenskt starfsleyfi sem geislafræðingur, BS. próf í geislafræði“.

Settu því þrjár línur efst, beint undir nafni og tengiliðaupplýsingum:

• Starfsleyfi geislafræðings, útgefið af embætti landlæknis, dagsetning.
• Skráð í starfsleyfaskrá heilbrigðisstarfsfólks á island.is.
• Stéttarfélag: Félag geislafræðinga.

Starfsleyfaskráin er opin öllum og uppfærð daglega samkvæmt island.is, svo mannauðsdeildin getur flett þér upp áður en hún hringir. Þegar þú nefnir skrána sjálf eða sjálfur ertu í raun að bjóða þeim að staðfesta þig strax, og það sparar heila umferð af tölvupóstum.

Tækjalistinn er hjarta ferilskrárinnar

BS-nám í geislafræði við Háskóla Íslands nær yfir fimm rannsóknaraðferðir samkvæmt námslýsingu skólans: almennar röntgenrannsóknir, tölvusneiðmyndir, ómun, segulómun og ísótóparannsóknir. Enginn vinnustaður notar þær allar jafn mikið, og þess vegna er tækjablokkin það fyrsta sem yfirgeislafræðingur leitar að.

Búðu til stuttan kafla sem heitir „Tækni og búnaður“ og skrifaðu hann eins og faglegan lista, ekki eins og lýsingarorð:

• Almennar röntgenrannsóknir, þar með talið færanlegur búnaður á legudeildum og skurðstofum.
• Tölvusneiðmyndir, undirbúningur sjúklings, skuggaefnisgjöf í æð og skammtabókhald.
• Segulómun, öryggisskimun fyrir málmi og ígræddum búnaði, róandi lyfjagjöf í samráði við lækni.
• Ísótóparannsóknir og meðhöndlun geislavirkra efna.
• RIS og PACS kerfi vinnustaðarins, myndsending og gæðaskoðun mynda fyrir lestur.

Nefndu framleiðanda og tegund þegar þú manst hana. Deild sem er að skipta yfir í nýtt tæki les línuna „þriggja ára reynsla af 1,5 T segulómtæki“ allt öðruvísi en línuna „reynsla af segulómun“.

Fyrir og eftir: ein lína sem breytir umsókninni

Algengasta villan í íslenskum ferilskrám geislafræðinga er að lýsa deildinni frekar en eigin vinnu. Tölurnar hér að neðan eru tilbúið dæmi til að sýna formið, ekki tölur úr raunverulegri deild, og þú setur þínar eigin inn.

Fyrir:

Vann við almennar röntgenrannsóknir og tölvusneiðmyndir á myndgreiningardeild.

Eftir:

Sinnti að jafnaði 30 rannsóknum á dagvakt á almennri röntgendeild, þar af sex til átta tölvusneiðmyndarannsóknum, og tók bakvaktir fyrir bráðamóttöku aðra hverja viku.

Seinni línan segir þrennt í einu: afköst, tæknilega breidd og að þú sért vön eða vanur að vinna þegar síminn hringir klukkan þrjú um nótt. Fyrri línan segir bara að þú hafir mætt í vinnuna.

Geislavarnir eru sérkafli, ekki neðanmálsgrein

Reglugerð nr. 1299/2015 um geislavarnir vegna notkunar geislatækja sem gefa frá sér jónandi geislun leggur skyldur á vinnustaðinn sem þú getur speglað beint í ferilskránni. Í 15. gr. segir að ábyrgðaraðili skuli tryggja að allir sem vinna með geislatæki hafi viðeigandi menntun, þekkingu og reynslu. Í 18. gr. er krafa um að starfsmenn hafi fullnægjandi þekkingu á geislavörnum. Í 19. gr. segir að starfsmenn í geislavarnaflokki A skuli ávallt bera einstaklingsgeislamæla frá Geislavörnum ríkisins við störf sín. Í 21. og 22. gr. er kveðið á um skipulagt gæðaeftirlit með skriflegum verklagsreglum og kerfisbundinni skráningu.

Þetta er gjöf handa þér, því hver einasta grein er tilbúinn punktur:

• Starfaði í geislavarnaflokki A með einstaklingsgeislamæli frá Geislavörnum ríkisins og mánaðarlegri skammtaskráningu.
• Tók þátt í reglubundnu gæðaeftirliti á tækjum deildarinnar og hélt skriflegar verklagsreglur uppfærðar.
• Vann eftir viðmiðunargildum deildarinnar fyrir geislaskammta og skráði frávik.

Í auglýsingu Landspítala um geislameðferðardeildina er eitt af þremur helstu verkefnunum orðað svona: „Taka þátt í gæðamælingum á CT tæki og línuhröðlum“. Ef þú hefur gert þetta á þú að segja það með sömu orðum og auglýsingin notar.

Myndgreining eða geislameðferð: tvær ólíkar umsóknir

Svar heilbrigðisráðherra frá 2025 dregur skýra línu milli þessara tveggja sviða. Þar segir orðrétt: „Ekki virðist vera skortur á geislafræðingum við myndgreiningar en öðru máli gegnir um geislafræðinga á geislameðferðardeild Landspítala.“ Geislameðferð er eingöngu veitt á einni deild á öllu landinu og þar voru 12,5 stöðugildi geislafræðinga mönnuð þegar svarið var skrifað. Í sama svari kemur fram að geislafræðingar á þeirri deild þurfi að ljúka um tólf mánaða klínískri þjálfun til að öðlast fulla færni til að veita geislameðferð á eigin ábyrgð, og að þörf sé á að fjölga í stéttinni til að mæta aukinni þörf fyrir geislameðferðir.

Fyrir þig sem umsækjanda þýðir þetta:

Sækir þú um í myndgreiningu ertu í samkeppni og ferilskráin verður að vera nákvæm um tæki, afköst og vaktir. Sækir þú um á geislameðferðardeild ertu að tala við deild sem vantar fólk, en veit að hún þarf að verja ári í að þjálfa þig. Þá skrifar þú kynningarbréfið um þolinmæði, kerfisbundin vinnubrögð og að þú ætlir þér að vera lengur en eitt ár. Nefndu líka að þú vitir af tólf mánaða þjálfunartímanum. Fátt róar deildarstjóra meira en umsækjandi sem hefur þegar lesið sig til.

Til samanburðar má sjá í sama þingskjali að geislameðferðum á Landspítala fækkaði úr 13.255 árið 2021 í 12.408 árið 2024. Þetta er ekki deild sem er að þenjast út, heldur deild sem er að reyna að halda í við biðlistann með fáu fólki.

Umsóknargögnin sem auglýsingarnar biðja um

Íslenskar heilbrigðisstofnanir biðja nær alltaf um sama pakkann, og þær nota orðalag sem er gagnlegt að taka bókstaflega. Landspítali orðar það svona: „Umsókn fylgi náms- og starfsferilskrá ásamt kynningarbréfi og afriti af prófskírteinum og starfsleyfi.“ Heilbrigðisstofnun Vestfjarða bað um „ítarleg náms- og starfsferilskrá ásamt fylgibréfi“ í auglýsingu um afleysingastöðu geislafræðings (umsóknarfrestur 18. nóvember 2024).

Þrennt sem fólk klikkar á:

1. „Náms- og starfsferilskrá“ þýðir að menntunin á að vera jafn ítarleg og starfsreynslan. Skrifaðu háskóla, gráðu, einingafjölda og útskriftarár, ekki bara „BS í geislafræði“.
2. Afritin eiga að fylgja með umsókninni sjálfri, ekki koma seinna. Skannaðu prófskírteini og starfsleyfi í PDF áður en þú byrjar að fylla út eyðublaðið.
3. Kynningarbréfið er skylda en ekki formsatriði. Eitt þétt bréf sem svarar hæfniskröfunum í sömu röð og þær birtast í auglýsingunni er nóg.

Ef þú vilt hafa uppbygginguna á hreinu áður en þú byrjar getur þú búið til ferilskrána í Laddro og fyllt inn kaflana í þessari röð.

Bakvaktir og starfshlutfall: svaraðu áður en spurt er

Störf geislafræðinga utan höfuðborgarsvæðisins eru sjaldnast hrein dagvinna. Auglýsing Heilbrigðisstofnunar Suðurlands í Vestmannaeyjum tilgreinir „75% starf, ásamt bakvöktum frá kl. 16:00 til 24:00 á virkum dögum og frá kl. 8:00 til 24:00 um helgar“. Heilbrigðisstofnun Vestfjarða auglýsti 70 til 100% starfshlutfall, dagvinnu með bakvöktum.

Settu eina línu neðst í ferilskrána undir fyrirsögninni „Framboð“ þar sem þú segir hvað þú getur: starfshlutfall, hvort þú tekur bakvaktir, hvenær þú getur byrjað og hvort þú ert til í að flytja. Þetta sparar stofnun á landsbyggðinni símtal sem hún hringir annars á þriðja degi, og það er oft munurinn á því að vera boðaður í viðtal í þessari viku eða þeirri næstu.

Launin eru svo yfirleitt „samkvæmt gildandi kjarasamningi sem fjármála- og efnahagsráðherra og Félag geislafræðinga hafa gert“, eins og segir í báðum auglýsingum. Þú semur ekki um grunnröðunina í umsókninni, en þú getur haft áhrif á röðun innan stofnanasamnings með því að telja sérhæfinguna þína skýrt upp.

Nýútskrifuð? Klíníska námið er starfsreynsla

Samkvæmt Háskóla Íslands er BS-nám í geislafræði 180 einingar á þremur árum, og starfsréttindi fást með því að bæta við eins árs diplómanámi upp á 60 einingar, sem jafnframt er fyrsti hluti meistaranáms. Alls eru þetta fjögur ár, og klínískt nám er hluti af öllum þremur árum grunnnámsins.

Nýútskrifaðir skrifa þetta oft sem eina línu undir menntun og missa þar með af mánuðum af raunverulegri vinnu. Betra er að gera klíníska náminu sinn eigin kafla:

Klínískt nám, myndgreiningardeild Landspítala, haust 2025. Almennar röntgenrannsóknir og tölvusneiðmyndir undir handleiðslu geislafræðings. Sjálfstæð vinna við stöðlaðar rannsóknir á síðustu vikum námstímans.

Nefndu hverja starfsstöð fyrir sig með tímabili og tækjum. Deildarstjóri sem sér að þú hafir verið sex vikur á þeirri deild sem hann stýrir er strax kominn með símanúmer til að hringja í og spyrja um þig.

Erlend menntun og leiðin inn

Reglugerð nr. 1105/2012 heimilar að starfsleyfi sé veitt á grundvelli náms frá ríki innan Evrópska efnahagssvæðisins og Sviss. Sama reglugerð heimilar að gerð sé krafa um kunnáttu í íslensku og þekkingu á íslenskri heilbrigðislöggjöf, einkum vegna öryggis sjúklinga og samskipta við þá.

Tvennt sem borgar sig að vita fyrir fram. Í fyrsta lagi er BS-námið við Háskóla Íslands kennt á íslensku, svo íslenskukunnátta er ekki formsatriði í þessari stétt. Í öðru lagi er gjald innheimt þegar senda þarf umsókn til umsagnar, og samkvæmt island.is er það 73.600 kr. fyrir umsókn á grundvelli háskólamenntunar. Gerðu ráð fyrir þeim kostnaði og þeim biðtíma í tímaplaninu þínu, og skrifaðu í ferilskrána hvar umsóknin er stödd ef leyfið er ekki komið í hús.

Hvar störfin eru auglýst

Myndgreining á Íslandi fer fram á fleiri stöðum en fólk heldur. Samkvæmt stöðuskýrslu starfshóps heilbrigðisráðherra um myndgreiningu frá júní 2022 er myndgreining á höfuðborgarsvæðinu stunduð á Landspítala, í Röntgen Domus Medica, Orkuhúsinu og hjá Hjartavernd, og á landsbyggðinni í samvinnu við Landspítala á Vesturlandi, Orkuhúsið á Suðurlandi og Sjúkrahúsið á Akureyri á Vestfjörðum og Austurlandi.

Störf hjá ríkinu birtast á Starfatorgi á island.is. Bæði Landspítali og heilbrigðisstofnanirnar auglýsa líka á Alfreð, og einkareknu stofurnar auglýsa oftast þar eða á eigin vefsíðu. Þar sem stéttin er lítil er líka þess virði að fylgjast með Félagi geislafræðinga og að láta fyrrverandi samstarfsfólk vita að þú sért að skoða þig um.

Gátlisti áður en þú sendir

• Starfsleyfi landlæknis með dagsetningu í efstu þremur línunum.
• Kafli um tæki og kerfi með framleiðanda eða tegund þar sem það á við.
• Að minnsta kosti þrjár línur með tölum úr þínum eigin vinnudegi.
• Sérkafli um geislavarnir, geislavarnaflokk og gæðaeftirlit.
• Klíníska námið sundurliðað eftir starfsstöðvum ef þú ert nýkomin eða nýkominn úr námi.
• Ein lína um starfshlutfall, bakvaktir og hvenær þú getur byrjað.
• PDF afrit af prófskírteinum og starfsleyfi tilbúin í sömu möppu og ferilskráin.
• Kynningarbréf sem svarar hæfniskröfunum í sömu röð og auglýsingin telur þær upp.

Geislafræði er stétt þar sem orðspor berst hratt og ferilskrár eru lesnar af fólki sem kann fagið. Það er góð staða fyrir þann sem skrifar nákvæmlega, og erfið staða fyrir þann sem skrifar almennt.