Ferilskrá í fiskvinnslu: svona hækkar þú launaflokkinn

Fiskvinnsluhús ráða fólk allt árið, í Grindavík, Vestmannaeyjum, Þorlákshöfn, á Akureyri og Ísafirði, og umsóknarferlið er yfirleitt stutt. Þú sendir ferilskrá, verkstjóri les hana á nokkrum mínútum og annaðhvort hringir eða gerir það ekki.

Vandinn er að flestar ferilskrár fyrir fiskvinnslu segja eiginlega ekki neitt. „Vann í fiski 2022 til 2025“ og svo ekkert meir. Það er synd, því kjarasamningurinn sjálfur telur upp nákvæmlega hvað það er sem skilur að launaflokka í þessari grein. Þau atriði eiga heima á ferilskránni þinni, orðuð eins og samningurinn orðar þau.

Launaflokkarnir segja þér hvað á að standa á blaðinu

Í 18. kafla kjarasamnings Starfsgreinasambands Íslands og Samtaka atvinnulífsins, sem gildir frá 1. febrúar 2024 til 31. janúar 2028, raðast fiskvinnslufólk svona:

• Almennt fiskvinnslufólk: 5. launaflokkur
• Sérhæft fiskvinnslufólk: 7. launaflokkur
• Sérhæft fiskvinnslufólk með fiskvinnslunámskeið: 9. launaflokkur
• Sérhæft fiskvinnslufólk með fiskvinnslunámskeið og sjö ára starfsaldur hjá sama fyrirtæki: 11. launaflokkur
• Fiskitæknar sem lokið hafa námi frá Fisktækniskóla Íslands í Grindavík: 13. launaflokkur

Samkvæmt launatöflu sama samnings, sem gildir frá 1. janúar 2026, eru byrjunarlaun fyrir dagvinnu 476.231 kr. í 5. launaflokki og 487.375 kr. í 9. flokki. Í 13. flokki eru þau 498.781 kr. Munurinn á því að vera skráður sem almennur starfsmaður og að vera skráður sérhæfður með námskeið er því 11.144 kr. á mánuði í grunntaxta, áður en bónus, vaktaálag og yfirvinna bætast við.

Þetta er ástæðan fyrir því að ferilskráin skiptir máli í fiskvinnslu, jafnvel þótt starfið sé ekki skrifstofustarf. Ef þú skrifar ekki að þú hafir lokið fiskvinnslunámskeiði, eða að þú hafir staðið á snyrtilínu í þrjú ár, þá er ekkert sem segir launafulltrúanum að setja þig annars staðar en neðst.

Hvað telst sérhæft og hvernig þú orðar það

Sérhæfing í fiskvinnslu er ekki eitthvað óljóst. Hún er vélin sem þú stóðst við, tegundin sem þú vannst, og verkþátturinn sem þú barst ábyrgð á. Þetta eru dæmi um það sem á heima á ferilskránni, orðað eins og fólk talar inni í húsinu:

• Flökun og snyrting á bolfiski, þorski og ýsu, á flæðilínu
• Uppsjávarvinnsla, makríll og síld, á vertíð
• Pökkun og merking, ferskfiskur í flug eða frystar afurðir í gáma
• Vigtun, gæðaskoðun og skráning í vinnslukerfi eins og Innova eða Wise
• Vélgæsla á flökunarvél, roðflettivél eða flokkara
• Þrif á vinnslusal og tækjum samkvæmt þrifaáætlun

Taktu eftir að ekkert af þessu er huglægt. Verkstjóri sem les „vélgæsla á roðflettivél, tveggja ára reynsla“ veit strax hvar hann getur sett þig á vaktina. Hann veit það ekki af orðunum „duglegur og stundvís“.

Fiskvinnslunámskeiðið: fjörutíu tímar sem færa þig upp um flokka

Greinin sem fæstir vita af er 18.4.5.1: „Fiskvinnslufólk sem hefur lokið fiskvinnslunámskeiði færist í 9. launaflokk.“ Samningurinn gengur lengra en það. Sé starfsmanni ekki boðið námskeiðið innan ellefu mánaða frá gildistíma kauptryggingar á hann samt að njóta hækkunarinnar. Á móti fellur hækkunin niður ef starfsmaður hafnar því að sækja námskeiðið.

Um umgjörðina segir grein 18.4.4.5 að námskeið skuli haldin þegar nægur þátttakendafjöldi fæst, að lágmarki tólf manns, þó eigi sjaldnar en einu sinni á ári og aldrei með færri en átta þátttakendum. Heimilt er að kenna það í fjarkennslu og „að öðru jöfnu skal lokið við bóklegu 40 klst. fiskvinnslunámskeiðið á fjórum vikum“. Fræðslusjóðirnir Landsmennt og Starfsafl styrkja framkvæmdina samkvæmt grein 18.4.4.3, svo kostnaðurinn lendir ekki á þér.

Ef þú hefur lokið því skaltu skrá það undir sérstakri fyrirsögn, ekki fela það inni í starfslýsingu:

Námskeið og réttindi Fiskvinnslunámskeið, 40 klst., lokið haustið 2024

Ef þú hefur ekki lokið því er rétt að nefna það í kynningarbréfinu að þú viljir sitja það við fyrsta tækifæri. Það kostar þig eina setningu og segir vinnuveitandanum að þú ætlir að vera áfram í greininni.

Réttindin sem koma þér fram fyrir aðra umsækjendur

Lyftarapróf er það sem oftast munar um. Réttindi á lyftara í flokki J, það er lyftara með lyftigetu allt að tíu tonnum, fást með frumnámskeiði Vinnueftirlitsins, sem kennt er á netinu í fræðslukerfi stofnunarinnar og kostar 57.400 kr. samkvæmt síðu Vinnueftirlitsins á island.is. Þátttakendur þurfa að vera orðnir 17 ára og hafa gilt bílpróf. Mörg stéttarfélög og Vinnumálastofnun styrkja námskeiðið að hluta, svo spurðu félagið þitt áður en þú borgar sjálf eða sjálfur.

Annað sem á heima í sama kafla ferilskrárinnar:

• Skyndihjálparnámskeið og dagsetning þess
• Námskeið í matvælaöryggi eða innra eftirliti, ef vinnslan þín hélt slíkt
• Meirapróf, ef þú hefur það, því sumar vinnslur keyra eigin flutning milli húsa
• Íslenskunámskeið og stig þeirra, ef íslenska er ekki fyrsta málið þitt

Síðasti punkturinn er ekki formsatriði. Í atvinnuauglýsingum úr greininni á Alfreð, stærsta atvinnuvef landsins, er íslensku- eða enskukunnátta nefnd hvað eftir annað meðal hæfniskrafna, einmitt af því að öryggisleiðbeiningar og vaktaskipulag ganga á öðru hvoru málinu.

Sýnidæmi um starfsreynslu sem þú getur afritað

Svona lítur sami starfsferillinn út áður og eftir. Tölurnar eru dæmi, settu þínar eigin inn.

Áður:

Vinnslustöð, Grindavík, 2022 til 2025. Vann í fiski, snyrting og pökkun.

Eftir:

Sérhæfður starfsmaður í bolfiskvinnslu Vinnslustöð í Grindavík, mars 2022 til nóvember 2025

• Snyrting og flökun á þorski og ýsu á flæðilínu, í bónuskerfi, á 2-2-3 vaktakerfi
• Vélgæsla á roðflettivél frá vorinu 2023, þar með talið stilling og dagleg umhirða
• Skráning á afurðum og lotunúmerum í vinnslukerfi fyrirtækisins
• Leiðbeindi fjórum nýjum starfsmönnum á vakt, þar af tveimur á pólsku

Munurinn er ekki að seinni útgáfan sé lengri. Hún er að hún nefnir vél, tegund, kerfi og ábyrgð. Það eru einmitt atriðin sem verkstjórinn þarf til að meta hvort þú passir á línuna hans.

Uppbygging sem stenst kröfurnar

Leiðbeiningar á island.is um ferilskrá og kynningarbréf eru einfaldar og eiga fullkomlega við hér. Ferilskráin á að vera ein til tvær blaðsíður. Fyrir hvert starf þarf að koma fram vinnustaður, starfsheiti, starfstímabil og helstu verkefni og ábyrgð í stuttu máli. Sé nám ólokið má einfaldlega skrifa „Ólokið“ við hliðina á því. Og eins og þar segir: „Það þarf ekki að skrá alla starfsreynslu.“

Röðin sem virkar fyrir fiskvinnslu:

1. Nafn, símanúmer, netfang og hvar þú býrð, því búseta ræður miklu þegar vaktir byrja klukkan sjö
2. Þrjár til fjórar línur um hver þú ert og hvaða vinnslu þú þekkir
3. Starfsreynsla í öfugri tímaröð
4. Námskeið og réttindi
5. Menntun
6. Tungumál
7. Meðmælendur, eða setningin „Meðmælendur veittir eftir samtal“

Fyrir margar stuttar vertíðir gildir sama regla og annars staðar á íslenskum vinnumarkaði. Á island.is stendur að ef um margar, stuttar, tímabundnar ráðningar í sambærileg störf er að ræða megi draga þær saman og greina frá þeim á einum stað. Þrjár makrílvertíðir hjá sama fyrirtæki verða þá ein færsla, ekki þrjár.

Vaktir og bónus: spurðu áður en þú skrifar undir

Það sem fólk sér ekki í launatöflunni er stærsti hluti launaseðilsins. Grunntaxtinn er dagvinna. Ofan á hann leggst bónus, vaktaálag og yfirvinna, og það er þar sem munurinn milli húsa liggur. Til samanburðar birti Hagstofa Íslands 13. maí 2026 að regluleg laun fullvinnandi launafólks árið 2025 hafi verið 913 þúsund krónur að meðaltali og miðgildið 826 þúsund krónur, langt yfir dagvinnutaxta 5. launaflokks.

Þrjár spurningar sem borgar sig að bera upp í símtalinu:

• Hvaða bónuskerfi er í húsinu og hvernig er það reiknað?
• Hvaða vaktakerfi er keyrt og hvernig er brugðist við hráefnisskorti?
• Hvenær næst verður fiskvinnslunámskeið í boði hjá ykkur?

Þriðja spurningin gerir tvennt í einu. Hún gefur þér svar og hún sýnir að þú þekkir samninginn.

Mundu líka eftir uppbótunum þegar þú berð saman tilboð. Samkvæmt 4. grein kjarasamnings SGS og SA er desemberuppbót ársins 2026 114.000 kr. miðað við fullt starf og orlofsuppbót orlofsársins sem hefst 1. maí 2026 er 62.000 kr. Laun samkvæmt samningnum hækkuðu auk þess um 3,50 prósent, þó að lágmarki 23.750 kr., 1. janúar 2026.

Kynningarbréfið þarf ekki að vera langt

Hálf blaðsíða dugar, eins og island.is segir. Þrjár efnisgreinar: hvaða starf þú sækir um og hvenær þú getur byrjað, hvaða vinnslu og vélar þú þekkir, og hvort þú sért til í vaktavinnu og vertíðartoppa. Síðasta atriðið er raunverulegt val fyrir vinnuveitandann og þú sparar báðum tíma með því að svara því strax.

Ein setning sem virkar: „Ég hef unnið á flæðilínu í bolfiskvinnslu í þrjú ár, er vön vaktavinnu og get hafið störf með viku fyrirvara.“

Þrjú mistök sem kosta viðtalið

Fyrsta mistökin eru að sleppa vélunum. Nafn vélarinnar er sérhæfing, lýsingarorð eru það ekki.

Önnur eru að skrá ekki námskeiðin. Fiskvinnslunámskeiðið er beinlínis skilgreint í samningnum sem forsenda 9. launaflokks og það á að sjást á fyrstu síðu.

Þriðju eru að gleyma hagnýtu upplýsingunum. Hvort þú hefur bíl, hvort þú kemst á morgunvakt, hvort þú býrð í bænum eða þarft húsnæði. Í landsbyggðarvinnslu er þetta oft það sem ræður úrslitum milli tveggja jafngóðra umsækjenda.

Þegar ferilskráin er tilbúin geturðu sett hana upp í ferilskrárgerðinni okkar og sótt hana sem PDF. Skráarheitið á að vera nafnið þitt, ekki „ferilskra_ny_2.pdf“. Það hljómar smávægilega, en einhver á eftir að vista skjalið þitt í möppu með tugum annarra.