Hvernig á að biðja um starf beint: Óumbeðin umsókn sem virkar

Um 70–80% starfa eru hlaupin í gegnum tenglanet eða án þess að vera auglýst opinberlega, samkvæmt rannsóknum LinkedIn. Þetta er oft nefnt „the hidden job market" — leyndi starfsmarkaðurinn.

Á Íslandi, þar sem samfélagið er lítið og tenglanet eru þétt, er þetta fyrirbæri jafnvel áhrifameira. Að þekkja réttan einstakling getur skipt sköpum.

En þú þarft ekki alltaf að þekkja einhvern fyrirfram til að komast inn. Óumbeðin umsókn — beint samband við fyrirtæki sem er ekki að auglýsa stöðu — getur virkt mjög vel þegar það er gert á réttan hátt.

Þú þarft að velja vel

Óumbeðin umsókn þarf meiri undirbúning en hefðbundin umsókn vegna þess að þú ert að búa til tækifærið sjálf(ur), ekki að svara því.

Fyrsta skrefið er að afmarka lista yfir 10–20 fyrirtæki sem þú vilt raunverulega vinna hjá. Ekki þau sem eru að auglýsa — þau sem þú hefur áhuga á af öðrum ástæðum: starfsmenningu þeirra, hlutverkið þeirra, deildin sem þig langar til að vera í, eða gildi þeirra.

Þegar þú hefur listann, kannaðu hverja þeirra:

• Hvað er fyrirtækið að gera núna? Eru þau vaxandi?
• Hvernig er skipulagið? Hvernig er deildin sem þú ert áhugasam(ur) um?
• Eru þeir með bilun sem þú gætir hjálpað við?

Hvern á að hafa samband við

Helsta mistökið í óumbeðinni umsókn er að senda hana á almenna tölvupóstfang eins og info@ eða jobs@. Þessir tölvupóstar eru sjaldan lesnir af þeim sem geta ráðið þig.

Frekar skaltu leita að:

• Forstöðumanni þeirrar deildar sem þú vilt vinna í
• Sérfræðing sem hefur svipað hlutverk og þú ert að leita að
• HR-sérfræðingi ef fyrirtækið er stærra

LinkedIn er góð leið til þessa. Íslenski markaðurinn er nógu lítill til þess að flestir séu sýnilegir þar.

Hvað á að skrifa

Kynningarbréfið þitt í óumbeðinni umsókn þarf að vera:

Stutt. Þrjár til fjórar efnisgreinar. Ekki meira.

Byggt á þeirra þörfum, ekki þínum. Margir byrja á „Ég er frábær og ég vil vinna hjá ykkur." Þetta er ekki rök fyrir þeim. Byrjaðu á því sem þú getur gert fyrir þá.

Með skýra kröfu. Ekki biðja um starf — biðja um 15 mínútna símtal til að kynnast. Þetta er mun auðveldara fyrir þá að segja já við.

Dæmi:

„Góðan dag [Nafn],

Ég heiti [nafnið þitt] og hef unnið í [X] í [Y] ár, sérstaklega á sviði [tiltekinna sérfræðiþekkingar]. Mig langaði til að hafa samband vegna þess að ég hef fylgst vel með [fyrirtækið] og tel að reynsla mín á [sviði] gæti komið að gagni þegar þið [vísa til eitthvað sem þú veist um þeirra þróun eða áskoranir].

Ef þú hefur 15 mínútur fyrir símtal á næstu vikum myndi mér þykja vænt um það.

Bestu kveðjur, [Nafn þitt]"

Hvernig á að fylgja eftir

Ef þú heyrir ekki á 5–7 dögum, sendu eina eftirfylgniskilaboð. Haltu þeim stutt:

„Ég er bara að tryggja að þessi skilaboð hafi borist. Gef mér fúslega í vita ef þú hefur tíma."

Ef þú heyrir ekki þá heldur — farðu áfram. Þetta er hlutlæg tala.

Árangurinn

Óumbeðin umsókn þarfnast meiri vinnu og þolir meiri höfnun — margt fólk svarar aldrei. En þegar hún virkar, virkar hún mjög vel vegna þess að þú ert þar sem enginn annar er: í huga vinnuveitanda áður en önnur samkeppni hefst.

Á Íslandi, þar sem margir þekkja hvern annan, getur jafnvel það að nokkrir muni nafnið þitt þegar tækifæri opnast síðar skipt máli.

---

Þegar þú ert að senda óumbeðna umsókn, þarf CV þitt að vera snyrtileg og sannfærandi. Búðu til þitt CV með Laddro — það tekur nokkrar mínútur.

Skyldar greinar:

• LinkedIn og starfsleit á Íslandi
• CV sniðmát