Europass of een Nederlands cv: welke stuur je op?

Je bent bezig met een sollicitatie, je zoekt een cv-sjabloon, en ergens tussen de resultaten duikt Europass op. Officieel, Europees, gratis, met een eigen editor van de Europese Commissie. Dat klinkt als de veilige keuze. En dan komt de twijfel: als dit hét Europese standaardformaat is, verwacht een werkgever in Utrecht of Eindhoven dat dan ook?

Het korte antwoord: nee. Voor een vacature bij een Nederlandse werkgever stuur je een gewoon Nederlands cv. Europass is voor iets anders bedoeld, en er zijn een paar situaties waarin het juist heel handig is. Hieronder lees je welke dat zijn, waarom het formaat hier zo weinig gebruikt wordt, en hoe je precies dezelfde werkervaring opschrijft in een versie die recruiters hier wel snel kunnen lezen.

Wat Europass precies is

Europass is geen sjabloon, maar een pakket. De Rijksoverheid omschrijft het als vijf mogelijke onderdelen: het cv, het taalpaspoort, het mobiliteitsdocument, het certificaatsupplement en het diplomasupplement. Volgens diezelfde pagina van de Rijksoverheid is Europass gratis, met uitzondering van een betaalde variant van het certificaatsupplement.

Op de officiële site van de Europese Commissie maak je eerst een Europass-profiel met je opleiding, werkervaring en vaardigheden. Daarna kun je, in de woorden van de site zelf, "met een paar klikken zoveel cv's aanmaken als je wilt". De Commissie noemt het formaat "handig en vertrouwd voor veel werkgevers" omdat het in heel Europa bekend is.

In Nederland wordt Europass uitgevoerd door een consortium waar onder meer DUO, Nuffic, SBB, de MBO Raad, UWV WERKbedrijf en EURES aan meedoen. Dat verklaart meteen waar het formaat vandaan komt: het is ontworpen voor het erkennen van diploma's en vaardigheden over de grens, niet voor het winnen van een selectieprocedure in Nederland.

Waarom Nederlandse werkgevers er zelden op zitten te wachten

Wie weleens een Europass-cv heeft ingevuld, kent het gevoel. Je moet je informatie indelen volgens Europese kaders en instellingscodes opzoeken. Carrièretijger vat dat droog samen: het Europass-cv is niet vrij van EU-invloeden. Je vult velden in die in een Nederlandse selectieprocedure niemand leest, zoals "bedrijfstak of sector".

Indeed Nederland is er in de carrièregids net zo eerlijk over: een standaard Europass-cv "oogt wat saai en formeel en valt daarmee niet erg op". Dat is geen smaakkwestie, maar een praktisch probleem. Werk.nl schrijft in de cv-tips dat een gemiddelde werkgever maar 7,4 seconden naar een cv kijkt. In die paar seconden zoekt iemand je laatste functie, je werkgever, je periodes en je opleidingsniveau. Een lange lijst met EU-labels vertraagt precies dat.

Daar komt bij dat vrijwel elke sollicitatie hier via een uploadveld gaat: het formulier van de werkgever zelf, of een vacaturesite als Indeed, Nationale Vacaturebank, Magnet.me of Intermediair. Achter dat veld zit meestal een systeem dat je bestand uitleest. Een strak, links uitgelijnd document met duidelijke koppen en losse regels komt daar beter uit dan een document dat leunt op tabelstructuur en zware opmaak.

De drie situaties waarin Europass wél logisch is

Er zijn wel degelijk momenten waarop je het formaat moet openen.

Je solliciteert bij een EU-instelling. Indeed Nederland noemt dit als de ene situatie waarin het cv verplicht is: als je bij de EU wilt werken. Bij dat soort procedures is het formaat onderdeel van de aanvraag, dus dan volg je gewoon wat er gevraagd wordt.

Je gaat studeren of stage lopen in het buitenland. Wil je een master doen in Leuven of Lissabon, of een semester aan een buitenlandse universiteit, dan is het diplomasupplement de reden om Europass te gebruiken. Dat document legt uit wat je hier precies hebt gedaan en hoe je Nederlandse opleiding zich verhoudt tot de eisen daar. Een toelatingscommissie kent jouw hbo of mbo-niveau niet uit haar hoofd.

Je solliciteert in een land waar het formaat wel gangbaar is. In een deel van Zuid- en Oost-Europa is Europass veel normaler dan hier, en op de EURES-website is het formaat de standaard. Solliciteer je op een vacature in Italië, Roemenië of Portugal, kijk dan wat er in de vacaturetekst staat en pas je daarop aan.

Merk op wat in geen van die drie gevallen staat: solliciteren op een gewone vacature bij een Nederlandse werkgever.

Dezelfde ervaring, twee keer opgeschreven

Het verschil zit niet in de inhoud, maar in wat je zichtbaar maakt. Hieronder staat één functie, eerst zoals die er in Europass-stijl uitkomt en daarna zoals een Nederlands cv het opschrijft. De cijfers in het tweede blok zijn verzonnen voor dit voorbeeld; jij vult je eigen aantallen in.

Zo ziet het er in de Europass-indeling uit:

Werkervaring 01/03/2021 tot heden Medewerker klantenservice Coolblue, Rotterdam (Nederland) Beroepsactiviteiten en verantwoordelijkheden: het beantwoorden van vragen van klanten per telefoon en e-mail, het verwerken van retouren en het doorverwijzen van complexe zaken naar de tweede lijn. Bedrijfstak of sector: detailhandel

Alles klopt, en toch weet een recruiter na het lezen niets wat hij niet al vermoedde. Nu dezelfde functie in een Nederlands cv:

Medewerker klantenservice · Coolblue, Rotterdam · maart 2021 tot heden • Handel dagelijks 60 tot 70 klantcontacten af via telefoon, chat en e-mail • Los 8 van de 10 vragen op in het eerste contact, zonder doorzetten naar de tweede lijn • Bracht de doorlooptijd van retouraanvragen terug van 4 dagen naar 1 werkdag • Werk nieuwe collega's in op Salesforce en op de retourprocedure

Drie dingen zijn veranderd. De periode staat op één regel in plaats van als los veld. De taak is een resultaat geworden. En er staan aantallen in, wat werk.nl expliciet aanraadt: laat met cijfers zien wat je hebt gedaan, bijvoorbeeld hoeveel telefoontjes je per dag aannam of hoeveel collega's je begeleidde.

Dat vertaalslagje maak je bij elke functie. Neem het werkwoord, zet er een getal of een uitkomst achter, en schrap het veld dat alleen bestond omdat het formulier erom vroeg.

Hoe een Nederlands cv is opgebouwd

De volgorde die hier gangbaar is en die ook werk.nl aanhoudt:

1. Je naam en contactgegevens bovenaan, met telefoonnummer, e-mailadres, woonplaats en eventueel je LinkedIn-profiel.
2. Een korte introductie van een paar zinnen waarin je zegt wie je bent en wat je kunt. Werk.nl adviseert om dat kort en concreet te houden, in het soort woorden dat een werkgever zou intypen, bijvoorbeeld "zelfstandige, klantgerichte autoverkoper".
3. Werkervaring, met je meest recente baan bovenaan en je eerste helemaal onderaan.
4. Opleiding en cursussen, ook met de meest recente bovenaan.
5. Vaardigheden, talen en certificaten die er voor deze vacature toe doen.

Sla het bestand op als pdf, zodat de opmaak heel blijft, en geef het een naam waar de werkgever iets aan heeft, bijvoorbeeld cv_voornaam_achternaam. Ook dat staat zo in de cv-tips van werk.nl.

Wat je hier níet hoeft te doen: burgerlijke staat, nationaliteit of geboortedatum vermelden. Over de foto en de lengte van je cv lees je meer in ons artikel over personalia, foto en cv-lengte.

En pas je cv per vacature aan. Werk.nl zegt het onomwonden: elke vacature is anders, dus werk vanuit een basis-cv en pas dat elke keer aan. Dat is ook de reden dat een vast Europees invulformulier voor de Nederlandse markt zo slecht werkt. Het is per definitie hetzelfde voor iedereen.

Wat je wél uit Europass kunt lenen

Ook als je het formaat niet gebruikt, zitten er twee onderdelen in die je gewoon kunt overnemen.

Het taalpaspoort werkt met de niveaus van het Europees Referentiekader, van A1 tot en met C2. Zet die niveaus op je Nederlandse cv in plaats van "goed" of "redelijk". "Duits: B2 (spreken en schrijven)" zegt een recruiter bij een exportbedrijf in Venlo veel meer dan "Duits: goede beheersing". Het kost je niets en het scheelt een vraag in het gesprek.

Het diplomasupplement is bruikbaar als je in het buitenland hebt gestudeerd en je in Nederland solliciteert. Het Nationaal Europass Centrum geeft gratis statusverklaringen af in het Nederlands en het Engels. Voeg dat niet bij je cv, maar houd het achter de hand voor het moment dat een werkgever of een brancheorganisatie om bewijs vraagt.

Kort samengevat

Solliciteer je bij een werkgever in Nederland? Dan stuur je een Nederlands cv, opgeslagen als pdf, met je recentste functie bovenaan en met cijfers bij je resultaten. Europass laat je dicht.

Ga je studeren, stage lopen of werken in een ander EU-land, of solliciteer je bij een EU-instelling? Dan open je Europass wel, en gebruik je vooral het diplomasupplement en het taalpaspoort. Dat zijn de onderdelen waar het pakket echt voor gemaakt is.

En als je nu vastzit in een Europass-document dat je niet kwijtraakt: kopieer de inhoud eruit, gooi de velden weg die alleen het formulier interesseerden, en bouw je cv opnieuw op in de editor van Laddro. Je ervaring verandert niet. Alleen de kans dat iemand er in die paar seconden iets in ziet.

Bronnen: Rijksoverheid (Wat is Europass en wat kan ik ermee), Europass van de Europese Commissie (europass.europa.eu), werk.nl van UWV (cv-tips), Indeed Nederland (carrièregids, Zo schrijf je een Europass cv) en Carrièretijger (Europass-cv).