Open sollicitatie schrijven: opbouw en voorbeeld

Er staat geen vacature online. Voor de meeste mensen houdt het daar op: geen vacature, geen sollicitatie, door naar het volgende bedrijf. Dat is jammer, want juist op dat moment heb je nauwelijks concurrentie.

De arbeidsmarkt is krapper dan de vacaturepagina's laten zien. Volgens het CBS stonden er eind tweede kwartaal 2026 nog 375 duizend vacatures open, 3 duizend minder dan een kwartaal eerder, en tegenover elke 100 werklozen stonden 95 vacatures. Dat betekent dat bijna elke werkgever met een beetje groei of verloop iemand kan gebruiken, ook als er die week toevallig niets op de site staat.

Wat een open sollicitatie is (en wat het niet is)

Een open sollicitatie is een brief plus cv die je stuurt naar een bedrijf waar op dat moment geen passende vacature openstaat. Je schrijft niet "ik solliciteer op functie X", maar "dit is het soort werk dat ik doe, dit lever ik op, en dit is waarom ik bij jullie wil werken".

Wat het niet is: een algemene brief die je naar dertig bedrijven tegelijk stuurt. Indeed Nederland waarschuwt daar expliciet voor in zijn carrièregids: maak geen lijst van bedrijven om daar vervolgens massaal dezelfde motivatiebrief en cv naartoe te sturen. Een open sollicitatie werkt alleen als je iets over het bedrijf weet dat niet op de homepage staat.

Nog een verschil: bij een gewone sollicitatie bepaalt de vacaturetekst wat relevant is. Bij een open sollicitatie moet jij dat zelf bepalen. Dat is de moeilijkheid, en tegelijk je voordeel, want je kiest zelf welke kant van je ervaring je laat zien.

Wat werkgevers er echt mee doen

UWV onderzocht hoe werkgevers werven. Uit dat onderzoek (UWV, 2017) blijkt dat open sollicitaties bij 1 op de 5 werkgevers tot een dienstverband hebben geleid. Uit hetzelfde onderzoek: als bedrijven zelf actief kandidaten benaderen, doen ze dat het vaakst via het eigen personeel (68 procent) en via relaties (66 procent). En van de bedrijven die iemand aannamen zonder externe werving, kwam ongeveer de helft bij die kandidaat terecht via het netwerk van medewerkers of van de HR-afdeling.

Vertaald naar jouw situatie: een groot deel van de aannames begint niet bij een vacature, maar bij een naam die iemand al kende. Een open sollicitatie is de goedkoopste manier om die naam te worden.

Er is nog een reden waarom dit nu werkt. Uit het Werkgeversonderzoek 2025 van UWV, waarvan de eerste uitkomsten in februari 2026 verschenen, blijkt dat 52 procent van de werkgevers met vacatures door de krapte vaker mensen aanneemt die nog opgeleid moeten worden. Dat je niet honderd procent aan een profiel voldoet is dus minder vaak een blokkade dan je denkt.

Carrièretijger, dat al jaren sollicitatieadvies publiceert, schat dat ongeveer een vijfde van de functies via een open sollicitatie wordt ingevuld en adviseert om altijd na te bellen. Daarover verderop meer.

Zoek eerst de persoon, dan pas de brief

Een mail naar info@ verdwijnt. Een mail naar de teamleider van de afdeling waar je wilt werken, wordt gelezen. Indeed Nederland raadt aan om via LinkedIn of de bedrijfswebsite op te zoeken wie verantwoordelijk is voor sollicitaties.

Praktisch werkt dit goed:

1. Zoek het bedrijf op LinkedIn en klik door naar het tabblad met medewerkers. Filter op functietitels als operationeel manager, teamleider, hoofd techniek of recruiter.
2. Staat er niemand, bel dan de centrale nummer en vraag wie er over de afdeling gaat. Bij bedrijven onder de honderd man krijg je die naam gewoon.
3. Controleer het mailformaat via de contactpagina of via een vacature die eerder online stond. Bij de meeste Nederlandse mkb-bedrijven is dat [email protected].

Vijf minuten werk dat het verschil maakt tussen een cv in een archiefmap en een gesprek.

De opbouw: vijf blokken op één A4

Houd de brief kort. Eén A4, ongeveer 250 tot 350 woorden, vijf blokken.

Blok 1: waarom dit bedrijf. Begin nooit met jezelf. Begin met iets concreets dat je over hen weet: een nieuwe vestiging, een overname, een project in de krant, een klantgroep waar jij ervaring mee hebt.

Blok 2: wie je bent en wat je zoekt. Eén zin over je huidige functie en één zin over het soort rol dat je zoekt. Gebruik de functienaam die het bedrijf zelf gebruikt, niet de interne titel van je huidige werkgever. Dat advies staat ook in de sollicitatietips van UWV op werk.nl: vertel wat voor functie je zoekt, en gebruik daarvoor de naam die de werkgever hanteert.

Blok 3: het bewijs. Twee of drie resultaten met cijfers erin. Geen taken, maar uitkomsten.

Blok 4: wat je voor hen kunt oplossen. Eén concreet probleem dat je bij hen vermoedt, plus hoe jij dat eerder hebt aangepakt. Dit blok mist bij bijna elke open sollicitatie en is precies het blok dat een gesprek oplevert.

Blok 5: de afspraak. Zeg wat je gaat doen, niet wat je hoopt. "Ik bel volgende week donderdag even om te horen of het zinvol is om verder te praten" werkt beter dan "ik hoor graag van u".

Een compleet voorbeeld

Sanne (31) is planner bij een transportbedrijf in Deventer en wil naar de installatiebranche. Bij het fictieve Van Dalen Installatietechniek in Zwolle staat niets open. Zo ziet haar brief eruit.

Onderwerp: planner servicedienst, open sollicitatie

Beste meneer Van Dalen,

Ik las in de Stentor dat jullie de servicetak hebben uitgebreid naar Kampen en Hardenberg. Als planner weet ik wat dat betekent: meer ritten over een groter gebied, en monteurs die aan het eind van de dag nog een spoedklus in de agenda krijgen.

Ik werk nu ruim vier jaar als planner bij een transportbedrijf in Deventer en zoek een plek waar planning dichter op de techniek zit. Bij jullie soort bedrijf zit die combinatie er wel in.

Wat ik meeneem:

1. Ik plan dagelijks 18 chauffeurs en heb de ritindeling zo aangepast dat het aantal spoedritten per week daalde van 24 naar 9.
2. Ik heb onze overstap naar een nieuw planningspakket begeleid, van datamigratie tot het inwerken van vier collega's, binnen de afgesproken zes weken.
3. Ik bel zelf met klanten als een afspraak niet gehaald wordt. Dat scheelt de servicedesk werk en voorkomt klachten achteraf.

Bij uitbreiding naar twee nieuwe regio's loopt de reistijd tussen klussen meestal als eerste uit de hand. Bij mijn huidige werkgever hebben we dat opgelost door per regio een vaste ochtendblokindeling te maken. Ik zou graag horen hoe jullie dat nu doen.

Mijn cv zit bijgevoegd. Ik bel donderdag 20 augustus even om te horen of het zinvol is om een keer koffie te drinken.

Met vriendelijke groet, Sanne de Groot 06 12 34 56 78

Let op wat er niet in staat: geen "gedreven teamspeler", geen alinea over hoe leuk ze het bedrijf vindt, geen verontschuldiging dat er geen vacature is.

Je cv aanpassen als er geen vacature is

Zonder vacaturetekst heb je geen lijstje eisen om je cv op af te stemmen. Stem dan af op de branche. Zet bovenaan een korte profieltekst van drie regels die de rol benoemt die je zoekt, en herschrijf je taken naar resultaten.

Voor: "Verantwoordelijk voor de planning van de servicedienst."

Na: "Planning van 18 chauffeurs; ritindeling herzien waardoor het aantal spoedritten per week terugliep van 24 naar 9."

Dezelfde baan, ander cv. Werkgevers lezen het tweede wel. Wil je die omzetting per functie doorlopen, dan helpt de begeleide editor van Laddro je per regel aan een sterkere formulering.

Nog twee gewoontes die op de Nederlandse markt gelden: een foto is niet verplicht en steeds meer werkgevers laten hem liever weg, en een cv van twee pagina's is hier normaal zodra je een paar jaar ervaring hebt. Sta je aan het begin, dan houd je het op één pagina.

Nabellen: na een week, en dit zeg je

Zowel Indeed Nederland als Carrièretijger adviseert ongeveer een week na het versturen contact op te nemen. Dat is geen beleefdheidsbelletje, het is het moment waarop je brief van de stapel naar de agenda gaat.

Houd het kort: "Goedemiddag, u spreekt met Sanne de Groot. Ik heb vorige week een open sollicitatie gestuurd voor de planning van de servicedienst. Ik bel om te horen of hij is aangekomen en of het zinvol is om een keer verder te praten." Krijg je nee, vraag dan of je over drie maanden opnieuw contact mag opnemen. Dat mag bijna altijd, en dan hoor je vaak als eerste wat er aankomt.

Heb je een WW-uitkering, dan telt een open sollicitatie gewoon mee: UWV rekent naast reageren op vacatures ook open sollicitaties, telefonisch contact met werkgevers en inschrijvingen bij uitzendbureaus tot je sollicitatieactiviteiten. Je geeft ze door in je Werkmap op werk.nl.

Fouten die je open sollicitatie kansloos maken

• Solliciteren terwijl er wél een passende vacature staat. Dan denkt de lezer meteen dat je de site niet hebt bekeken.
• Geen naam in de aanhef. "Geachte heer, mevrouw" is bij een open sollicitatie het signaal dat je geen moeite hebt gedaan.
• Een brief die alleen over jou gaat. Wat jij wilt leren, is voor hen geen argument. Wat jij oplost wel.
• Niet nabellen. Zonder opvolging blijft je brief in een map hangen tot iemand hem toevallig opendoet.
• Dezelfde tekst naar de hele branche. Eén zin die aantoonbaar over hen gaat, is meer waard dan drie alinea's algemene motivatie.

Waar je de bedrijven vindt

Begin niet bij de vacaturebanken, maar bij de bedrijven. Het Handelsregister van de KvK laat je gratis zoeken op branche en vestigingsplaats, zodat je in één avond een lijst hebt van alle installatiebedrijven in de regio Zwolle of alle zorgorganisaties in Noord-Limburg. Brancheverenigingen als Techniek Nederland en Bouwend Nederland publiceren ledenlijsten die net zo goed werken.

Daarnaast blijven werk.nl van UWV, Indeed, de Nationale Vacaturebank en LinkedIn nuttig, niet om te solliciteren maar om te zien welke bedrijven de afgelopen maanden werfden. Een bedrijf dat in mei twee monteurs zocht, zoekt er in september waarschijnlijk weer een. Wie voor de rijksoverheid wil werken, kijkt op Werken voor Nederland, waar ook stagelopen en meelopen als ingang gelden.

Vijftien goed voorbereide open sollicitaties leveren meer op dan honderd keer op een vacature reageren. Niet omdat het aantal telt, maar omdat je in die vijftien gevallen de enige bent die schrijft.