Ferilskrá sjúkraþjálfara: starfsleyfi, sérgreinar og verkefnin sem telja

Sjúkraþjálfun er ein af þeim starfsgreinum á Íslandi þar sem ferilskráin þarf að svara einni spurningu áður en nokkur les hana til enda: ertu með íslenskt starfsleyfi. Allar þrjár auglýsingarnar sem ég skoðaði á Alfreð við vinnslu þessarar greinar byrja hæfniskröfulistann á því. Landspítali við Hringbraut skrifar „Íslenskt starfsleyfi sem sjúkraþjálfari“, Heilbrigðisstofnun Suðurnesja í Reykjanesbæ skrifar „Sjúkraþjálfari með íslenskt starfsleyfi“ og Reykjalundur í Mosfellsbæ skrifar „Íslenskt starfsleyfi gefið út af Embætti landlæknis“.

Samt sér maður aftur og aftur ferilskrár þar sem leyfið er falið neðst undir fyrirsögninni „Annað“, á eftir bílprófi og Excel. Hér er hvernig þú byggir skjalið upp í réttri röð fyrir íslenskan heilbrigðismarkað.

Starfsleyfið fer efst, ekki neðst

Embætti landlæknis heldur starfsleyfaskrá sem er uppfærð daglega og er opin öllum, eins og kemur fram á Ísland.is. Ráðningarstjóri á Landspítala getur því flett þér upp áður en hann boðar þig í viðtal. Það þýðir tvennt. Í fyrsta lagi er tilgangslaust að orða leyfisstöðuna óljóst. Í öðru lagi sparar það lesandanum leit ef þú setur upplýsingarnar sjálfur á blaðið.

Settu eina línu beint undir nafnið þitt og tengiliðaupplýsingar:

Sjúkraþjálfari með starfsleyfi frá Embætti landlæknis, útgefið mars 2021. Sérfræðileyfi í barnasjúkraþjálfun, útgefið júní 2025.

Ef þú ert nýútskrifuð og leyfið er í vinnslu skaltu segja það hreint út með dagsetningu: „Umsókn um starfsleyfi send Embætti landlæknis 12. júní 2026, MS-prófi lokið sama mánuð.“ Það les miklu betur en þögn, því þögnin lætur lesandann giska.

Námið er fimm ár og það á að sjást sem heild

Reglugerð nr. 1127/2012 um menntun, réttindi og skyldur sjúkraþjálfara segir í 3. gr. að starfsleyfi byggi á MS-prófi í sjúkraþjálfun frá námsbraut í sjúkraþjálfun við læknadeild Háskóla Íslands eða sambærilegu prófi. Háskóli Íslands lýsir leiðinni sem 180 eininga BS-námi í sjúkraþjálfunarfræði og 120 eininga MS-námi ofan á, samtals 300 ECTS á fimm árum.

Margir skrifa bara „MS í sjúkraþjálfun, HÍ, 2024“ og sleppa BS-gráðunni. Það er skiljanlegt en óheppilegt, því lesandi sem þekkir ekki íslenska leiðina getur haldið að þú hafir tekið tveggja ára meistaranám ofan á eitthvað allt annað. Skrifaðu báðar línurnar og láttu lokaverkefnið fylgja meistaragráðunni með einni setningu um efnið. Klínísk lokaverkefni um til dæmis göngugreiningu eftir mjaðmaskiptaaðgerð eru beinlínis sölupunktur ef þú sækir um á bæklunardeild.

Sérgreinin á heima í starfsheitinu

Í 7. gr. reglugerðar nr. 1127/2012 eru taldar upp viðurkenndar sérgreinar sjúkraþjálfunar, þar á meðal barnasjúkraþjálfun, geðsjúkraþjálfun, gjörgæslusjúkraþjálfun, hjartasjúkraþjálfun, lungnasjúkraþjálfun, íþróttasjúkraþjálfun, kvensjúkdóma- og fæðingarsjúkraþjálfun og heilsugæsla, heilsuefling og vinnuvernd. Sama reglugerð setur skilyrðin í 6. gr.: að minnsta kosti 90 eininga meistaranám eða doktorspróf á sérsviðinu, og starf sem sjúkraþjálfari eftir próf sem svarar til minnst tveggja ára í fullu starfi á því sviði.

Ef þú ert með sérfræðileyfi á það að standa í starfsheitinu efst, ekki inni í texta á síðu tvö. Og ef þú ert á leiðinni þangað máttu segja það: „Vinn að skilyrðum fyrir sérfræðileyfi í lungnasjúkraþjálfun, 14 mánuðir af tveimur komnir á lungnadeild Landspítala.“ Ráðningarstjóri á endurhæfingardeild les þetta sem áætlun, ekki sem skort.

Þrjár auglýsingar og það sem þær biðja raunverulega um

Það er þess virði að skoða hvað auglýsingarnar segja fyrir utan leyfið. Landspítali við Hringbraut biður um „faglegan metnað og ábyrgð“, „góða samskiptahæfni“, „sjálfstæð og skipulögð vinnubrögð“ og „góða íslenskukunnáttu“, og telur upp verkefnin sem „skoðun, mat og meðferð sjúklinga“, „skráning í sjúkraskrárkerfi“, „fræðsla til sjúklinga og aðstandenda“ og „þátttaka í þverfaglegu teymi“. HSS í Reykjanesbæ bætir við „hjálpartækjakunnáttu“ og nefnir hjúkrunardeild, sjúkradeild, hjartaendurhæfingu og hreyfistjórnun. Reykjalundur nefnir átta þverfagleg meðferðarteymi og biður um „áhuga á þverfaglegri teymisvinnu og samstarfi“.

Þrjú atriði endurtaka sig: skráning, þverfagleg teymisvinna og fræðsla til sjúklinga og aðstandenda. Þetta eru nákvæmlega atriðin sem flestir sleppa af ferilskránni af því þeim finnst þau sjálfsögð. Þau eru það ekki fyrir þann sem les. Skráningarskyldan er meira að segja lögbundin: 10. gr. reglugerðar nr. 1127/2012 vísar í lög nr. 55/2009 um sjúkraskrár.

Verkefnalisti sem segir eitthvað

Hér er raunverulegt dæmi um hvernig ein lína breytist þegar hún er skrifuð fyrir íslenskan lesanda.

Fyrir:

Sá um sjúkraþjálfun á deildinni og vann í teymi.

Eftir:

Bar ábyrgð á mati og meðferð að meðaltali 9 innlagðra sjúklinga á dag á hjarta- og lungnaskurðdeild, skráði í Sögu samdægurs og skilaði útskriftarskýrslu til heimilislæknis innan tveggja virkra daga.

Seinni útgáfan segir umfang, kerfi og tímamörk. Skýrslan til heimilislæknis er ekki sjálfsögð aukageta heldur hluti af samningi Sjúkratrygginga Íslands og Félags sjúkraþjálfara frá 21. maí 2024, þar sem segir að sjúkraþjálfari skuli senda heimilislækni eða heilsugæslustöð einstaklingsins skýrslu vegna útskriftar eða framgangs meðferðar. Sá sem ræður þig veit það og tekur eftir því að þú veist það líka.

Svona getur heil færsla litið út:

Sjúkraþjálfari, Reykjalundur, Mosfellsbæ Ágúst 2022 til dagsins í dag Starfa í þverfaglegu verkjateymi með lækni, iðjuþjálfa og sálfræðingi. Framkvæmi upphafsmat og meðferðaráætlun fyrir um 130 einstaklinga á ári í fjögurra vikna endurhæfingu. Leiði hópmeðferð tvisvar í viku, 8 til 12 manns í hóp. Handleiði nema í klínísku námi frá námsbraut í sjúkraþjálfun við HÍ, tveir til þrír nemar á ári.

Tölurnar þurfa ekki að vera nákvæmar upp á einstakling. Þær þurfa að vera heiðarlegar og þú þarft að geta staðið við þær í viðtali.

Ef þú stefnir á eigin stofu

Þetta er kaflinn sem nýútskrifaðir vanmeta. Samningur Sjúkratrygginga Íslands og Félags sjúkraþjálfara frá 21. maí 2024 setur nokkur skilyrði sem hafa bein áhrif á hvað þú átt að hafa á ferilskránni.

Í fyrsta lagi þarf rekstrarleyfi frá Embætti landlæknis, og þegar sótt er um það skal jafnframt tilkynna Sjúkratryggingum um umsóknina ásamt upplýsingum um fyrirhugað umfang starfseminnar. Í öðru lagi eiga sjúkraþjálfarar sem hyggjast starfa samkvæmt samningnum að tilkynna fyrirætlanir sínar með sex mánaða fyrirvara. Í þriðja lagi er nýútskrifuðum heimilt að vinna sem launþegar í starfsheildum þar til þeir hafa fengið rekstrarleyfi og undirritað samning, og sá sem er með samning skal veita sjúkraþjálfurum með takmarkaða starfsreynslu nauðsynlega handleiðslu.

Hér er tenging sem fáir gera á ferilskránni: sami samningur veitir 5,0% álag á einingarverð fyrir 60 ECTS eininga framhaldsnám í sjúkraþjálfun og 12,0% álag fyrir sérfræðileyfi. Framhaldsnám er með öðrum orðum ekki bara skraut heldur mælanlegt rekstrarlegt atriði fyrir stofuna sem ræður þig. Skrifaðu einingafjöldann, ekki bara heitið á náminu.

Rétt er að nefna eitt sem hefur breyst, því gamlar upplýsingar eru enn í umferð. Heilbrigðisráðuneytið tilkynnti 31. ágúst 2021 að fellt væri niður skilyrðið um að sjúkraþjálfari þyrfti að hafa starfað í að minnsta kosti 80% starfi í tvö ár eftir útgáfu starfsleyfis til að þjónusta hans væri endurgreidd. Ef einhver segir þér að þú þurfir tveggja ára reynslu til að fá krónu frá Sjúkratryggingum þá er það úrelt.

Námskeið sem mega taka pláss

Ekki allt endurmenntunarnám á heima á ferilskránni, en sumt á það svo sannarlega. Fylgiskjal samningsins frá 2024 setur sérstök skilyrði um menntun og þjálfun fyrir nálastungur og fyrir hnykkmeðferð á hálsliði. Ef þú ert með slík réttindi þá eru þau ekki almennt námskeið heldur meðferðarform sem þú mátt beita og samstarfsmaður án réttindanna má ekki. Sama gildir um þjálfun í vatni, þar sem skilyrði er samningur um afnot af sundlaug, og um fjarmeðferð sem er sérstaklega skilgreind í samningnum.

Settu þessi atriði undir eigin fyrirsögn, til dæmis „Réttindi og meðferðarform“, og slepptu hálfsdagsnámskeiðum frá 2014 sem engu breyta.

Snið, lengd og íslenska

Tvær síður eru fullkomlega eðlilegar fyrir sjúkraþjálfara með fimm ára nám og klíníska reynslu af fleiri en einni deild. Ein síða er of þröng um leið og þú ert komin með sérfræðileyfi eða handleiðslu nema. Þrjár síður eru það hins vegar sjaldan.

Skrifaðu á íslensku nema auglýsingin sé á ensku. Bæði Landspítali og HSS taka íslenskukunnáttu sérstaklega fram í hæfniskröfum, og ferilskrá á íslensku er sjálfstæð sönnun. Ef þú lærðir erlendis skaltu láta íslensku útgáfuna vera aðalskjalið og nefna prófgráðuna á frummálinu í sviga.

Mynd er valfrjáls á Íslandi og enginn hafnar þér fyrir að sleppa henni. Kennitala á ekki heima á ferilskránni sem þú sendir á Alfreð eða Starfatorg, en hún er hluti af umsókninni þegar þú sækir um hjá ríkinu.

Síðasta yfirferðin

Áður en þú sendir skaltu lesa skjalið með augum þess sem ræður. Stendur leyfisstaðan í efstu fjórum línunum. Er sérgreinin nefnd með orðalagi reglugerðarinnar. Kemur fram í hvaða sjúkraskrárkerfi þú skráir. Sést að þú hafir unnið í þverfaglegu teymi og fræddi aðstandendur, af því það er beinlínis beðið um það. Og er einhver tala í hverri einustu starfsreynslufærslu.

Ef þú vilt hafa uppbygginguna tilbúna og fá spurningarnar sem draga þessar upplýsingar fram, þá er ritillinn okkar byggður nákvæmlega þannig. En innihaldið kemur frá þér, og það er leyfið, sérgreinin og tölurnar sem gera gæfumuninn.